15. okt, 2016

Het donorschap

Zodra onderwerpen als euthanasie, verplicht donorschap (noem je dat zo?) aan de orde komen, is het gezever niet van de lucht. Praatprogramma’s nodigen deskundigen aan tafel, kranten schrijven er kolommen over vol. Het recht op leven, op je lichaam staat op het spel! Gewichtige zaken, daar mag niet lichtvaardig over beslist worden! En, we respecteren elkaars standpunten!

Aan me hoela, denk ik. Er zijn oorlogen aan de gang waar duizenden doden bij vallen, er zijn 65 miljoen vluchtelingen in de wereld, 800 miljoen mensen hebben constant honger en hier discussiëren wij erover of we over ons eigen lijf mogen beslissen of niet.

En dat terwijl de praktijk al jaren anders is. Zolang er niet te veel ruchtbaarheid ontstaat rond de dood van iemand, die het leven om wat voor reden zat was, doen we niet moeilijk. Terecht in mijn ogen, wat “onduldbaar lijden” is, kun je alleen zelf beslissen. Of het nou om een depressie gaat of een terminale ziekte, als iemand niet meer wil, laten we hem of haar vooral niet tegen houden. Ik zou dan ook graag zien dat we allen op onze achttiende verjaardag van rijkswege worden voorzien van de pil van Drion. Tip: in België zijn zelfdodingspillen gewoon te koop.

Kortgeleden heeft de Tweede Kamer de wet op het donorschap met een nipte meerderheid aangenomen. Je bent donor zolang je er niet tegen bent. Prima toch? Nou, het scheelde maar één kamerlid of het feest van Pia Dijkstra (D66) was niet door gegaan. De christenen waren uiteraard tegen, we mogen niet aan Gods plan komen. Of zoiets. Als het om dieren gaat, zijn ze overigens een stuk minder consciëntieus, maar ja, CDA en CU zijn dan ook boerenpartijen.

Maar heeft Dijkstra wel zo veel bereikt? Om een meerderheid te krijgen, heeft ze aan haar voorstel toegevoegd, dat de nabestaanden uiteindelijk beslissen, “nee” kunnen zeggen. Dat zal het aantal orgaandonaties beperken. Weer die piëteit voor …, ja voor wat? Max Pam vroeg zich in zijn column af van wie het dode lichaam is? Niet van de overledene, die is er niet meer. Van de nabestaanden? Hij concludeerde dat hun het lichaam toekwam. Ik ben het daar niet mee eens: vanwege de vraag wie de nabestaanden zijn en vanwege de mogelijkheid dat zij het met elkaar niet eens zijn. En:

Het lichaam van een dode komt de samenleving toe, in de praktijk de overheid. Laat die besluiten de dode al of niet van bruikbare organen te ontdoen, een soort laatste belastingbetaling in natura Mensen moeten niet zo moeilijk doen. Denk niet, wat een harteloze opmerkingen. Juist omdat er rond de dood zoveel emoties spelen bij de nabestaanden, kunnen we de donatie beter aan anderen overlaten. De nabestaanden kunnen vervolgens doen met het lichaam wat ze willen (en mag, en dat is veel meer dan menigeen denkt).